SSM’nin bilgisi dahilinde başlatılan TAÇÖS projesi kapsamında, “Trafik Uyarı ve Çarpışma Önleme Sistemi” (TCAS II) ve “Arazi Farkındalık ve İkaz Sistemi” (TAWS) sistemlerini entegre eden aviyonik ekipman (IMA – Integrated Modular Avionics) ARP-4754, ARP-4761, DO-178C, DO-254 ve DO-160G standartlarına uygun olarak geliştirilmektedir.

TCAS II, “Trafik Uyarı ve Çarpışma Önleme Sistemi”, özetle 1030 MHz frekansında gerçekleştirilen Mode-A/C ve Mode-S sorgulamalarına 1090 MHz frekansında yanıt veren diğer platformların bağıl uzaklıklarını, yüksekliklerini ve yaklaşma açılarını takip ederek pilotu olası çarpışma durumlarına karşı uyaran (TA), çarpışma olasılığı tehdide dönüştüğünde pilota dikey eksende manevra önerileri (RA) yapan sistemdir. Sistem gereksinimleri aşağıda listelenen iki standartta tanımlanmıştır:

  1. TSO-C119d, Traffic Alert and Collision Avoidance System (TCAS) Airborne Equipment, TCAS II
  2. DO-185B, Version 7.1, Minimum Operational Performance Standards for Traffic Alert and Collision Avoidance System II (TCAS II)

TCAS II;

  • Uçakların havada çarpışmasını ya da çarpışma tehlikesi durumlarını önlemeyi amaçlar
  • 5 bin 700 kilogramdan ağır ve 19’dan fazla yolcu taşıyan tüm hava platformlarına takılması Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından zorunlu koşuluyor
  • 1030 MHz frekansından diğer platformları sorgular, 1090 MHz frekansından aldığı yanıtları işler
  • Tespit edilen platformların bağıl uzaklık, bağıl açı ve yüksekliğini takip eder
  • Muhtemel tehditler için Trafik Uyarısı (Traffic Advisory – TA) üretir
  • Tehdit oluşturan platformlar ile dikey ayrışmayı artırmak ya da korumak için dikey eksende Kaçınma Manevrası (Resolution Advisory – RA) üretir
  • Tehdit oluşturan platformun TCAS’i olması durumunda manevra yönünü Mode S Transponder üzerinden koordine eder

TAWS, “Arazi Farkındalık ve İkaz Sistemi”, özetle uçağın pozisyon, irtifa, hız, yön, uçuş fazı, kanat ve iniş takımı konfigürasyonu gibi sensör verilerini ve sistemde kayıtlı güncel arazi, engel ve pist veritabanı bilgilerini kullanarak, uçağın yeryüzü ve/veya bir engelle çarpışma olasılığını hesaplayarak pilotu olası çarpışma durumlarına karşı uyaran sistemdir. Sistem gereksinimleri aşağıda listelen iki standartta tanımlanmıştır:

  1. TSO-C151c, Terrain Awareness and Warning System
  2. DO-161A, Minimum Performance Standards – Airborne Ground Proximity Warning Equipment

DO-161A ve TSO-151C standartlarında tanımlı olan Sınıf-A TAWS fonksiyonu Ground Proximity Warning  – GPWS fonksiyonalitesi kapsamında aşağıdaki sesli uyarıları üretir:

  • Mod 1: Araziye göre aşırı hızlı alçalma (Excessive rate of descent with respect to terrain)
  • Mod 2: Araziye aşırı yaklaşma (Excessive closure rate to terrain)
  • Mod 3: Kalkış ya da pas geçme sonrası negatif tırmanma hızı ya da 700 feet altında yükseklik kaybı (Negative climb (sink) rate or accumulated altitude loss before acquiring 700 feet terrain clearance after takeoff or missed approach)
  • Mod 4: İniş konfigürasyonunda değilken araziye doğru uçuş (Flight into terrain when not in landing configuration)
  • Mod 5: ILS süzülüş yolundan aşağı yönde aşırı sapma (Excessive downward deviation from an ILS glideslope)
  • Mod 6: Yükseklik uyarıları (Altitude callouts)

TSO-151C standartlarında tanımlı gelişmiş TAWS fonksiyonu aşağıdaki sesli uyarıları üretir:

  • İleriye Bakan Arazi Kaçınması (Forward Looking Terrain Avoidance (FLTA))
  • İniş için Erken Alçalma (Premature Descent Approach (PDA))
  • Arazi / Engel Görünümü (Terrain / Obstacle Image (ARINC 708))